Cây cao, quả ngọt

Muốn đoạt giải thưởng chất lượng quốc tế châu Á - Thái Bình Dương (APQO) trao tặng ở Mexico hàng năm, doanh nghiệp phải được Văn phòng Chất lượng Quốc gia giới thiệu. Muốn được Văn phòng Quốc gia giới thiệu, doanh nghiệp phải từng đoạt giải vàng chất lượng quốc gia. Muốn đoạt giải vàng chất lượng quốc gia, doanh nghiệp phải tham gia giải và đây là quá trình phấn đấu lâu dài, vượt qua những khó khăn của bộ 7 tiêu chí (được xây dựng trên cơ sở mô hình bộ 7 tiêu chí chất lượng quốc gia của Mỹ).
 
Vì thế, giải thưởng chất lượng được ví như cây cao - khó trèo. Nguyên nhân trở ngại: (1) Nhận thức của giám đốc doanh nghiệp về giải thưởng chưa đúng vị trí, ý nghĩa của nó; (2) Nhiều doanh nghiệp chưa cập nhật đầy đủ được thông tin, số liệu theo dõi hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, báo cáo tài chính trong 3 năm liền kề; (3) Phương pháp thu thập, quản lý và xử lý thông tin thị phần, khách hàng… chưa thật chuyên nghiệp; (4) Chưa có chính sách hỗ trợ, quảng bá từ cấp thẩm quyền đối với các doanh nghiệp đã đoạt giải thưởng chất lượng.

Giải thưởng chất lượng quốc gia đã được Nhà nước chủ trương từ năm 1995, Bộ KHCN thực hiện từ năm 1996. Đến nay, Bộ KHCN đã trao 174 giải vàng với 40 bằng khen của Thủ tướng. Việt Nam cũng đã có 17 doanh nghiệp (19 lượt) đoạt giải APQO. Riêng TP.HCM, sau 14 năm triển khai thực hiện đã có 73 lượt doanh nghiệp được Bộ KHCN trao tặng giải thưởng chất lượng quốc gia, trong đó có 9/11 lượt doanh nghiệp đoạt giải vàng. TP.HCM cũng đã có 5 doanh nghiệp đoạt APQO. Riêng năm 2009, TP.HCM có 2 doanh nghiệp đại diện cho toàn Việt Nam đi dự APQO và đoạt giải danh giá nhất là Công ty cổ phần Dây và Cáp Điện Việt Nam (CADIVI) và Công ty cổ phần Vật tư Xăng Dầu (COMECO).

Văn hoá cải tiến

Th.S Nguyễn Lộc.

CADIVI là doanh nghiệp đã vinh dự được Nhà nước phong danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Năm 2008, CADIVI đã đoạt giải vàng chất lượng quốc gia và năm 2009, CADIVI là doanh nghiệp vinh dự đoạt giải APQO dành cho doanh nghiệp có số điểm cao nhất khối sản xuất lớn - World Class.

Ông Nguyễn Lộc, Phó Tổng giám đốc CADIVI cho biết, tại hội thảo tổ chức ở Mexico mới đây, CADIVI được dành cho phần trình bày kinh nghiệm quản lý chất lượng mang tên “Cải tiến liên tục” tới 45 phút, thêm phần hỏi đáp dành cho CADIVI kéo dài hơn 30 phút nữa.

Các câu hỏi xoay quanh vấn đề Nhà nước Việt Nam giúp gì cho doanh nghiệp trong việc nâng cao chất lượng? Vai trò của văn hoá doanh nghiệp trong tương quan với hệ thống quản lý chất lượng…?

“Nhà nước Việt Nam đã xác nhận, để hội nhập và cạnh tranh phải xuất phát từ cải tiến chất lượng. Việt Nam đã cử nhiều đoàn công tác ra nước ngoài học tập kinh nghiệm quản lý chất lượng và cử nhiều doanh nghiệp tham gia APQO.

Sự giúp đỡ của các cơ quan quản lý nhà nước là rất quan trọng. Đồng thời, văn hoá cải tiến trong doanh nghiệp như đã được xây dựng thành công ở CADIVI không coi sai sót là cớ để trừng phạt mà luôn coi sai sót như cơ hội để cải tiến! Quản lý chất lượng là đảm bảo chất lượng cho cả công việc chứ không chỉ cho chất lượng sản phẩm. Nó có thể bắt đầu từ việc đặt ra yêu cầu soạn thảo văn bản không sai chính tả cho các nhân viên…”, ông Lộc nói. Mới thấy, giải thưởng chất lượng với các doanh nghiệp vừa là đích phấn đấu nhưng chủ yếu lại là cả một quá trình làm chủ chất lượng rất lâu dài.

Ở CADIVI, quá trình đó gồm: (1) Áp dụng thành công hệ thống quản lý chất lượng ISO-9000; (2) Áp dụng thành công tiêu chuẩn sản phẩm quốc tế và chứng nhận hợp chuẩn; (3) Áp dụng thành công nhiều công cụ cải tiến năng suất, chất lượng (5S, TQM, RAPMODS… - là tên các công cụ cải tiến quốc tế); (4) Tham dự giải thưởng chất lượng quốc gia và quốc tế. Bài học mà CADIVI muốn rút ra gồm: (1) Có sự tham gia của lãnh đạo và hoạch định chiến lược; (2) Đào tạo nguồn nhân lực cho quản lý chất lượng; (3) Đổi mới công nghệ, rút ngắn quá trình, giảm tiêu hao nguyên liệu và nhân công…; (3) Cải tiến liên tục - chìa khoá thành công của CADIVI.

Muốn làm tốt hơn

PGS, TS Phan Minh Tân, Giám đốc Sở KHCN TP.HCM.

Mong muốn của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân tại Lễ khen thưởng doanh nghiệp đoạt giải thưởng chất lượng quốc gia và quốc tế năm 2009 mới đây: “Một doanh nghiệp đoạt giải thưởng thì phải có 100 doanh nghiệp biết đến và phải có 10 doanh nghiệp làm theo”. Để thực hiện vượt mức mong muốn này, ông Phan Minh Tân chỉ đạo Chi cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng TP.HCM tăng cường tuyên truyền - phổ biến về giải, làm công tác chuẩn bị từ trước cả 3 năm, liên kết các tổ chức, hiệp hội tôn vinh doanh nghiệp đoạt giải, có sự đánh giá, đào tạo, hỗ trợ doanh nghiệp liên tục cải tiến hệ thống quản lý chất lượng… Đặc biệt, Sở KHCN hoan nghênh đề nghị của các nhà báo hoạt động trên địa bàn TP.HCM về việc tổ chức các hội thảo để doanh nghiệp đoạt giải chia sẻ kinh nghiệm của mình cho cộng đồng.

7 tiêu chí của giải thưởng chất lượng quốc gia và thang 1.000 điểm:

1. Vai trò của lãnh đạo tổ chức, doanh nghiệp (120 điểm)
2. Chiến lược hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp (85 điểm)
3. Chính sách định hướng vào khách hàng và thị trường (85 điểm)
4. Đo lường, phân tích và quản lý tri thức (90 điểm)
5. Quản lý, phát triển nguồn nhân lực (85 điểm)
6. Quản lý quá trình hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp (85 điểm)
7. Kết quả hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp (450 điểm).

Nguyễn Như Dũng